Fatma Bacı’dan Miras Kalan Kadim Sanat: Özbağ Dokumacılığı Anadolu Üniversitesi’nde

Anadolu Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÜDAM), Kırşehir’in köklü geleneklerinden biri olan Özbağ dokumacılığını akademik camia ve öğrencilerle buluşturdu. “Fatma Bacı’dan Miras: Özbağ Kirkitli Halı Minder-Yastık Dokumacılığı” başlığıyla düzenlenen söyleşi, Halkbilim ve Araştırmaları Merkezi Faris Akarsu Konser Salonunda gerçekleştirildi. TÜDAM Müdürü Doç. Dr. Aysel Kaya ve yönetiminin katılımıyla hayat bulan etkinlikte, Anadolu’nun kadim kadın örgütlenmesi Bacıyan-ı Rum geleneğinin günümüzdeki izleri sürüldü.

Ahilik Geleneğinden Gelen Sabır Sanatı

Söyleşinin konuğu, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanına layık görülen zanaatçı Meral Gülçiçek oldu. Gülçiçek, Ahilik geleneğinin piri Ahi Evran’ın eşi Fatma Bacı’nın kurduğu ilk kadın teşkilatından miras kalan bu sanatın tarihsel serüvenini paylaştı. Kırşehir’in Özbağ beldesine özgü kirkitli halı, minder ve yastık dokumacılığının sadece bir el sanatı değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi olduğunu vurgulayan sanatçı, bu zanaatın geçmişte bölge halkı için en önemli geçim kaynağı olduğunu ifade etti.

Doğanın Renkleri Ve Türk Düğümünün Gücü

Özbağ dokumalarının teknik inceliklerine değinen Meral Gülçiçek, yörede "ıstar" olarak adlandırılan tezgâhlarda uygulanan Türk düğümü tekniğinin önemine dikkat çekti. Dokumalarda kullanılan 12 ile 16 arasındaki geleneksel renk skalasının tamamen doğal yollarla elde edildiğini belirten Gülçiçek, ceviz ve soğan kabuğu gibi malzemelerden üretilen kökboyaların halılara özgün ve kalıcı bir kimlik kazandırdığını söyledi. Bu doğal boyama yöntemi sayesinde Özbağ halılarının yüzyıllarca canlılığını koruyabildiği bilgisi katılımcılarla paylaşıldı.

Duyguların Sessiz Dili: İlmekler

Zanaatçı Gülçiçek, dokumalardaki her motifin ve rengin aslında Anadolu kadınının iç dünyasını yansıtan birer simge olduğunu belirtti. Seccadelerden minderlere kadar her parçanın bir hikaye anlattığını ifade eden Gülçiçek, Anadolu kadınının sevincini, hüznünü ve umutlarını ilmek ilmek halılara işlediğini dile getirdi. Söyleşi, Özbağ halılarının kültürel mirastaki yerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusundaki soru-cevap bölümüyle sona erdi.